:: دوره 7، شماره 27 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ فرهنگی 1395 ) ::
جلد 7 شماره 27 صفحات 103-85 برگشت به فهرست نسخه ها
تاریخ‌نگاری شیعیان امامی مذهب در آغاز دوره‌ی غیبت کبری (نمونه موردی: تثبیت نظریه وجود و غیبت امام زمان(عج))
لیلا نجفیان*
، najafian@ferdowsi.um.ac.ir
چکیده:   (4951 مشاهده)

علما، اندیشمندان و بزرگان امامی مذهبی از ابتدای امر غیبت تاکنون، با روش‌های مختلف به رفع شبهات و تثبیت نظریه‌ی وجود و غیبت امام عصر(عج) پرداخته‌اند. در این میان چهار اثر الغیبه نعمانی، کمال‌الدین صدوق، ارشاد مفید و الغیبه طوسی که در اولین سده‌‌ی پس از آغاز غیبت کبری، به رشته‌‌ی تحریر درآمده‌اند، در تثبیت این نظریه نقش بسزایی داشته‌اند. در پژوهش حاضر چگونگی کوشش برای تبدیل نظریه‌ی وجود و غیبت امام زمان(عج)، به تصوری اجتماعی با تکیه بر منابع یاد شده و با استفاده از رویکرد نظریه‌ی تحلیل گفتمان و اصطلاحات تخصصی نظریه‌‌ی گفتمان لاکلا و موفه مورد بررسی قرار گرفته‌است. براساس بررسی انجام شده، مؤلفان این آثار با جایگزین نمودن دال خالی غیبت به جای دال مرکزی گفتمان تشیع امامی (ائمه) و مفصل‌بندی وقته‌هایی حول محور این دال، پس از گذشت بیش از یک قرن به تدریج توانستند از نظریه‌ی وجود و غیبت دوازدهمین امامِ شیعیانِ امامی تصوری اجتماعی ایجاد کنند. در نتیجه به سهم خود در رفع بحران ایجاد شده در گفتمان تشیع امامی و باور امروز شیعیان امامی به غیبت دوازدهمین امام‌شان و شناخت آنان با شاخصه‌ی «منتظر» بودن، تأثیرگذار باشند.

واژه‌های کلیدی: تاریخ‌نگاری شیعیان امامی، الغیبه نعمانی، کمال‌‌الدین صدوق، ارشادِ مفید، الغیبه طوسی، غیبت کبری.
متن کامل [PDF 366 kb]   (1401 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1395/9/2 | پذیرش: 1395/9/2 | انتشار: 1395/9/2


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 7، شماره 27 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ فرهنگی 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها