چنگیز در آغاز سدهی هفتم هجری حکومت جوان و نیرومندی را در مغولستان بنیان و در سال 624ق به هنگام مرگ، امپراتوری پهناوری را به میراث نهاد . او با تدبیر در انتخاب جانشین، حفظ یکپارچگی امپراتوری و پیگیری برنامهی جهانگشایی را به جانشینان خود سپرد. با این وجود ، به سبب ماهیت و ساختار امپراتوری مغول، مسألهی جانشینی و تصادم منافع و قلمرو اولوسهای مغولی امپراتوری چنگیزی را پس از او گرفتار چالشهای درونی ساخت . انتقال فرمانروایی از شعبهی اوگتای به شاخهی تولوی در خاندن چنگیز، تحول مهم و پرابهامی در تاریخ مغول بود که به عنوان نقطهی عطفی در تاریخ امپراتوری مغول شناخته میشود. این پژوهش، با روش توصیفی و تحلیلی و بر پایهی مطالعات کتابخانهای به بررسی این تحول مهم میپردازد و نخست نقش و جایگاه تولوی را در امپراتوری چنگیزی، و بازتاب دعاوی و امتیازات سیاسی او را در تاریخنویسی دورهی ایلخانی بررسی میکند، سپس به تکاپوهای سیاسی خاندان تولوی تا پایان فرمانروایی گیوک (644 ـ647ق) میپردازد . بخش پایانی مقاله، برآمدن منگوقاآن بر تخت فرمانروایی امپراتوری مغول را به عنوان برآیند فرایندی پیچیده بررسی میکند و جایگاه این تحول را به عنوان نقطهی عطفی در تاریخ مغول، تبیین میسازد.
الهیاری, فریدون. (1389). بررسی تحلیلی روند تکاپوهای سیاسی خاندان تولوی تا برآمدن منگوقاآن بر تخت خانی. مطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ), 1(3), 1-23.
MLA
الهیاری, فریدون. "بررسی تحلیلی روند تکاپوهای سیاسی خاندان تولوی تا برآمدن منگوقاآن بر تخت خانی", مطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ), 1, 3, 1389, 1-23.
HARVARD
الهیاری فریدون. (1389). 'بررسی تحلیلی روند تکاپوهای سیاسی خاندان تولوی تا برآمدن منگوقاآن بر تخت خانی', مطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ), 1(3), pp. 1-23.
CHICAGO
فریدون الهیاری, "بررسی تحلیلی روند تکاپوهای سیاسی خاندان تولوی تا برآمدن منگوقاآن بر تخت خانی," مطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ), 1 3 (1389): 1-23,
VANCOUVER
الهیاری فریدون. بررسی تحلیلی روند تکاپوهای سیاسی خاندان تولوی تا برآمدن منگوقاآن بر تخت خانی. مطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ). 1389;1(3):1-23.
