:: دوره 8، شماره 31 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ فرهنگی 1396 ) ::
جلد 8 شماره 31 صفحات 53-82 برگشت به فهرست نسخه ها
سیر تطور اداره اوقاف در تحولات سیاسی‌ـ‌اجتماعی مصر قرن نوزدهم میلادی
محمدحسین رفیعی
، rafieemh@gmail.com
چکیده:   (351 مشاهده)

تاریخ جهان اسلام در دو قرن اخیر، روایتگر جدال سنت‌های بومی مسلمین و فرهنگ نوپای غربی است. در این میان مصریان، به سبب حضور سه ساله‌ی دولت فرانسه، جزء پیشگامان مواجهه با فرهنگ غربی هستند. هرچند کارنامه‌ی فعالیت‌های فرانسویان در مصر به تاریکی تجربیات دیگر استعمارگران در خاورمیانه نبود، اما غرب‌ستیزان و مخالفان مظاهر تجدد محمدعلی پاشا را که بلافاصله پس از خروج فرانسویان در مصر بر سر کار آمده بود، غرب‌گرا و عنصر وابسته می‌خواندند. در این نوشتار، با بهره‌گیری از روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای، تلاش شده تا ضمن نقد و بررسی هویت درون‌نگر یا غرب‌گرای اصلاحات محمدعلی پاشا و جانشینانش، به عنوان یک مورد مطالعاتی، روند تغییر و تحول «اداره‌ی اوقاف» را به مثابه‌ی یکی از پرسابقه‌ترین نهادهای مذهبی‌ـ‌اقتصادی جوامع مسلمان در جریان مواجهه‌ی جامعه‌ی مصر با تجدد متأثر از آن بررسی شود. در این راستا به مقایسه‌ی تطبیقی دو قانون مهم مصوب محمدعلی و جانشینانش در مورد اداره‌ی اوقاف پرداخته خواهد شد و تأثیرات آن با قوانین مشابه در عهد سلاطین مملوک یا عثمانی مقایسه خواهد شد. از سوی دیگر، به شکل‌گیری نهاد و تشکیلات متکفل اداره‌ی اوقاف در ساختار حکومت جدید مصر در عهد خدیویان تا روزگار تسلط انگلستان بر مصر توجه شده و گزارشی از سیر تطور و شکل‌گیری این نهاد مهم حکومتی در جریان تحولات تاریخ مصر در قرن نوزدهم ارائه خواهد شد.
 

واژه‌های کلیدی: مصر، محمدعلی پاشا، تنظیمات، اداره ی اوقاف، دیوان سالاری اسلامی
متن کامل [PDF 1042 kb]   (112 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۵/۸/۱۸ | پذیرش: ۱۳۹۶/۹/۱۸ | انتشار: ۱۳۹۷/۴/۱۷


XML   English Abstract   Print



دوره 8، شماره 31 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ فرهنگی 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها