با سلام ،به اطلاع کلیه پژوهشگران عزیز می رساند ،از این پس  علاوه بر سامانه و فقط در صورت ضرورت می توانید از طریق  تلگرام به شماره 09904142687 نیز با کارشناس نشریه خانم سهراب زاده ارتباط برقرار نمایید.
   [صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 5، شماره 18 - ( مطالعات تاریخ فرهنگی 1392 ) ::
جلد 5 شماره 18 صفحات 1-32 برگشت به فهرست نسخه ها
پراکندگی، کارکرد و الگوی حاکم بر سازه و تزیین آثار سلجوقیان در ولایت برخوار اصفهان
سعید امیرحاجلو ، جواد نیستانی
استاديار دانشگاه جیرفت ، Saeed.hajloo@gmail.com
چکیده:   (13547 مشاهده)
سؤال اصلی مقاله این است که الگوی پراکندگی، ساخت و تزیین بناهای دوران سلجوقی چگونه است؟ بدین منظور، داده‌های اولیه با روش میدانی و کتابخانه‌ای گردآوری و طبقه‌بندی شده و شهرها، روستاها و شواهد معماری برخوار در دوره‌ی سلجوقیان معرفی شده است. سپس عناصر معماری و کارکرد آثار با مطالعه نقشه‌ی‌ بناها معرفی شده و بر پایه‌ی مقایسه‌ای تطبیقی، الگوی حاکم بر ساخت و تزیین آنها تبیین شده است. پس از آن، با استفاده از نظریه‌ی مکان مرکزی کریستالر، سکونت‌گاه‌های مرکزی و اقماری دشت برخوار شناسایی و نحوه اثرگذاری و اثرپذیری مراکز سکونتی این دوره بر یکدیگر، مطالعه و مکان‌های مرکزی و اقماری معرفی شده است. از مهم‌ترین دستاوردها و نتایج مقاله، وجود الگوی مشخص در ساخت کاروانسراها و مساجد سلجوقی برخوار است. به عبارت بهتر، الگوی ساخت کاروانسراهای برخوار استفاده از نقشه‌ی منظم، متقارن و از قبل تعیین‌شده، شکل‌یابی بر محور مخالف با وزش بادهای مخرّب شرقی، شمالی و غربی (محور مورّب)، پلان چهارایوانی، قرارگیری اتاق‌های سکونت مسافران در چهار طرف حیاط، استفاده از سنگ لاشه به عنوان مصالح اصلی، استفاده از گل و گچ به عنوان ملات و اندود و عدم وجود تزیینات در کاروانسراها را نشان می‌دهد. همچنین الگوی مشترک مساجد سلجوقی برخوار شامل گنبدخانه‌ی کاملاً همسان و هم‌اندازه، فرم اولیه‌ی یک ایوانی، تک مناره‌ی شاخص با تزیینات آجرکاری با نقوش لوزی‌شکل به شیوه هشت‌و‌گیر، تزیینات آجرکاری، توپی‌های گچی ته‌آجری و آجرلعابدار در گنبدخانه‌ها، کتیبه‌های کوفی ساده و کوتاه، تزیین آجر پیش‌بُر با نقوش گره‌چینی شش‌بند و شمسه و ترنج است. همچنین از دیگر نتایج این پژوهش، شناسایی مکان‌های مرکزی و اقماری در دشت برخوار است.
واژه‌های کلیدی: معماری سلجوقی، اصفهان، برخوار، مساجد سلجوقی، کاروانسراهای سلجوقی
متن کامل [PDF 2610 kb] [English Abstract]   (1044 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۳/۴/۱۷ | پذیرش: ۱۳۹۳/۴/۱۷ | انتشار: ۱۳۹۳/۴/۱۷
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Amir Hajloo S, Neyestani J. Distribution, Function and Pattern Prevailing on Structure and Ornaments of Seljuq Monuments in Barkhar Province of Isfahan. مطالعات تاریخ فرهنگی. 2014; 5 (18) :1-32
URL: http://chistorys.ir/article-1-159-fa.html

امیرحاجلو سعید، نیستانی جواد. پراکندگی، کارکرد و الگوی حاکم بر سازه و تزیین آثار سلجوقیان در ولایت برخوار اصفهان. مطالعات تاریخ فرهنگی فصلنامه علمی -پژوهشی انجمن ایرانی تاریخ. 1392; 5 (18) :1-32

URL: http://chistorys.ir/article-1-159-fa.html



دوره 5، شماره 18 - ( مطالعات تاریخ فرهنگی 1392 ) برگشت به فهرست نسخه ها
(فصلنامه مطالعات تاریخ فرهنگی)پژوهشنامه انجمن ایرانی تاریخ Cultural History Studies(Pejuhesh Nameh Anjoman-e Iraniye Tarikh)
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3662